ss GRONINGEN

 

DE ONDERGANG VAN HET STOOM-/ZEILSCHIP ss GRONINGEN

 

xxx

……………………………………………………………………………..

xxx

……………………………………………………………………………..

xxx xxx

xxx

xxx xxx

 

Bouwtekening van het ss Groningen en ss Friesland uit de ‘Ed van Lierde Collectie’ – 1875

xxx

xxx
xxx

xxx

 

Circa elf maanden na de bouw van de antieke stalen driemaster ss Groningen, liep het op donderdag 6 Januari 1876 buitengaats, tijdens een zware storm, vast op een reis van Antwerpen naar Rotterdam op een zandbank voor de kust van Nederland ( de Rotterdamse Maasvlakte ). Alle opvarenden worden gered. Kapitein was J. Bakker ( zie eerdere advertentie! ). Op zaterdag 22 Januari 1876 werd het schip total-loss verklaard.

Ondanks diverse reddingspogingen zonk het schip steeds verder weg in zand en modder tot een diepte van ca. zes meter. Sindsdien stond het te boek als wrak 19 van het Nederlands wrakkenregister.

Op woensdag 22 maart 2006 is het Havenbedrijf Rotterdam ( HBR ) een onderzoek begonnen hoe het schip kon worden geborgen uit de Hartelhaven, in de Europoort, op de Maasvlakte. 

Het HBR gaat een nieuw terrein met een 400 meter lange kademuur aanleggen ( voor de Kramer Group ). Daarvoor moet echter wel de vaargeul worden uitgediept naar tien meter en daarbij ligt de Groningen in de weg.

Het schip ligt er nu meer dan 130 jaar (!) en nu ( zo laat RTV Rijnmond in 2006 weten) het Havenbedrijf een tweede Maasvlakte wil gaan bouwen, ligt het in de weg.

In het gebied zijn begin negentiende eeuw nog een groot aantal andere schepen vergaan en al die wrakken liggen daar ook nog. Het bergen van de Groningen zou geen makkelijke klus worden, want het is in de Tweede Wereldoorlog nog als schietschijf, met voornamelijk brisantgranaten, gebruikt en het ligt er nog vol explosieven, zo verwachtte men.

Door de Explosieven opruimingscommando en duikexperts van de Marine werd in 2006 de situatie onder water onderzocht. Van de ss Groningen werd in 1984 ook al eens een stuk ‘afgeknabbeld ” met een onderwatergrijper. Dat gebeurde omdat de Hartelhaven toen moest worden uitgediept.

pastedGraphic_4.png

Het stoomschip ‘Groningen’ op de Westplaat bij Vlissingen.

Op vrijdag 13 april 2007 schrijft schippersvrouw Corrie, die samen met haar man en twee kinderen op een schip woont en mee heeft gewerkt aan het baggerproject van stoomschip s.s. Groningen, onder andere in haar dagboek: 

    • Het is dit keer weer een bijzonder geval. Wij zijn namelijk aan het baggeren op stoomschip Groningen en ligt op een meter of tien diepte. Ze verwachten nogal wat munitie. Baggeren terwijl het baggergebied afgeschermd wordt door verschillende pontons met containers erop. Wij weten echter dat het schip al eens eerder is leeg gebaggerd en dat het met die munitie wel meevalt. Anders hadden we het ook niet gedaan met 2 kleine kinderen aan boord. Het is de bedoeling al het zand eruit te halen, het schip in stukken te zagen en zo boven te brengen. Een projectje dat nog wel even duurt…

Op woensdag 11 Juli 2007 schrijft zij: 

    • De werkzaamheden zijn op 11 Juli 2007 afgerond. De laatste zinkstukken zijn geplaatst, de kraan en de twee laatste bakken weggebracht. Er ligt nog één ponton in de Hartelhaven, maar die blijft nog even liggen.

 

waar eveneens veel foto’s van het project te zien zijn “, waarvan hier een voorproefje ( foto 2 t/m 7 ) en een foto uit het Nieuwsblad Transport ( foto 1 ):

pastedGraphic_5.png

        • Foto (#):
        • 1:
        • Maandag 7 mei: Corrie schrijft: Vandaag werd begonnen met het daadwerkelijke lichten van Ss. Groningen. Vanmorgen vroeg is de drijvende bok met de wrakkengrijper gekomen. Dit is een speciale grijper die wordt gebruikt om wrakken te lichten. Ze hebben eerst een hap uit de zijkant genomen, maar er bleek maar een klein stukje boven water te komen. Vervolgens zijn ze begonnen aan het voorschip 
        • 2, 4, 6:
        • Woensdag 13 Juni 2007: Nadat de bok een paar dagen is geweest om de grote stukken eruit te halen is ie dinsdag 12 juni weer vertrokken en ja hoor, er werd een stuk opgevist dat te groot was om door de eigen kraan boven water gehaald te worden, schrijft Corrie. Het is een stuk uit de zij van het schip. Op de foto’s is al een groot gedeelte te zien, maar er stak ook nog een paar meter onder water. Het stuk werd op een strategische plek neergelegd, zodat ze het konden vinden als er een groter kraanschip komt
        • 3:
        • Donderdag 26 april 2007: De schroefas wordt boven water gehaald. Hier zit hij nog 10 meter onder water.
        • 5:
        • Donderdag 14 juni 2007: Toch een bom gevonden, dacht men. Men mocht niets meer doen; het schip van Corrie lag overdwars in de haven en moest zo blijven liggen. Vanochtend is de marine gekomen om alles goed te bekijken. Het bleek uiteindelijk om de dieseltank van een torpedo te gaan. De ontplofbaarheid viel dus mee. Het stuk dat gevonden is, is 3 meter groot. De totale lengte van de torpedo zou een meter of zes moeten zijn.
        • 7:
        • Dinsdag 8 mei 2007: Vandaag gelicht: een stoomketel. Bijna helemaal compleet. Aan de linker zijde ( onzichtbaar vanaf hier ) zijn de twee vuurgangen, waarin de kolen werden opgestookt. Daarboven kleine gaatjes wat de vlampijpen zijn waar de verbrande gassen nogmaals door de ketel heen komen voor extra warmte.

pastedGraphic_6.png

Het stoomschip ‘Groningen’ van zondag 7 Februari 1875.

Tussentijds schreven de bladen: Vaart!Bedrijfsnieuws en Nieuwsblad Transport op vrijdag 11 Mei 2007 respectievelijk onder andere het volgende:

    • GPS Marine Services B.V. en Van Den Heerik B.V., beiden uit Sliedrecht, halen het Stoomschip s.s. Groningen weg in de Hartelhaven op de Maasvlakte. Het scheepswrak verspert de toegang tot de nieuwe Rotterdam Container Terminal ( RTC ). 
    • Het scheepswrak is door Van Den Herik leeg gebaggerd met behulp van duikers van Maksor Diving. De drijvende bok GPS Atlas is met de wrakkengrijper aanwezig om de restanten van het schip weg te knijpen. De stalen driemaster s.s. Groningen zonk voor de kust van Rotterdam.

pastedGraphic_7.png

11 Mei 2007

De Rotterdamse Container Terminal van de Kramer Group is vrijdagmiddag 11 mei 2007 officieel geopend door de Zuid-Hollandse commissaris van de Koningin Franssen.

Het Nieuwblad Transport meldt onder andere:

    • De ss Groningen is de afgelopen weken vrij gebaggerd. Momenteel wordt het schip met een mechanische wrakkenknijper uit elkaar geknipt en uit het water getakeld.

Op donderdag 7 Juni 2007 verschijnt er in het AD een stuk in de krant met als kop: 

    • Weinig oude wrakken voor de Maasvlakte; Havenbedrijf blijft hopen op dat ene waardevolle scheepswrak. Dit in verband met de aanleg van de Tweede Maasvlakte.

Volgens ‘Corrie’ zijn de wrakstukken in stukjes geknipt en naar de sloop gegaan.

 

 

OPGEDOKEN OVERBLIJFSELEN VAN HET ss GRONINGEN IN DE ‘ED VAN LIERDE COLLECTIE’

Eigenlijk hadden wij bijna de moed opgegeven, maar op 1e Paasdag-2008 kregen wij een verrassend bericht van Corrie, de schippersvrouw. Zij heeft, samen met haar man in april/mei 2007 meegewerkt aan het baggerproject op de Maasvlakte (zie foto rechtsboven van GPS Marine Services BV te Sliedrecht). Aangezien de baggeraars

het wrak van het ss Groningen waren gestoten, hadden wij Corrie begin 2008 verzocht of zij mee zou kunnen/willen helpen aan onze zoektocht naar onderdelen van het eerste schip van de Stoomreederij Rotterdamsche Lloyd uit 1875. Het was enkele maanden stil aan het “front”, onverwacht kwam ze met het zeer welkome bericht dat zij een aantal stukken, speciaal voor het KRL-Museum van de sloper had kunnen redden. Op de avond vóór Pinksteren mochten we, met bonzend hart, de “geredde” onderdelen van het ss Groningen bij Schippersvrouw, Corrie in Friesland ophalen.

De onderdelen, waarvan hierboven enkele foto’s worden getoond, zijn uit 1875 dus zo’n 133 jaar oud! Voorzover ons bekend is geen enkel ander museum in het bezit van ss Groningen overblijfselen. Corrie en haar man hebben deze unieke en belangrijke items aan het KRL-Museum geschonken en maken het mogelijk een tijdslijn in onze museumcollectie aan te brengen, te beginnen met het ss Groningen. Wij zijn hen bijzonder dankbaar voor deze meer dan sympathieke geste!